Hjertesviktpacemaker (CRT-P) – innleggelse
En hjertesviktpacemaker hjelper hjertet til å trekke seg sammen på en mer synkron/effektiv måte, og pumpe ut mer blod ved hvert hjerteslag. En hjertesviktpacemaker er et lite apparat (ca. 6x6 cm) som opereres inn under huden øverst på venstre side av brystkassen. I tillegg legges det to eller tre ledninger fra apparatet ned til ulike steder i hjertet via blodbanen. Noen pasienter får i tillegg en defibrilleringsfunksjon (hjertestarter; CRT-D) på sin hjertesviktpacemaker.
Før
Du skal faste frå midnatt dagen før operasjonen. Vanlegvis kan du ta dei faste medisinane dine med litt vatn om morgonen. Høyr med legen/sjukepleiaren din dersom du bruker blodfortynnande medisinar som Marevan®, Pradaxa®, Xarelto® eller Eliquis®. Desse gjeld eigne reglar.
Du må dusje/vaske deg godt kvelden før eller om morgonen operasjonsdagen. Ved behov skal brystet bli barbert til under brystvortene samt eit område på 10x20 cm på framsida av høgre lår.
Ta på rein sjukehusskjorte, reint undertøy og reine sokkar. Ta av smykke, klokke og liknande.
Vi legg inn ein kanyle (holt plastrøyr) på handa/armen din før behandlinga, slik at du kan få avslappande/smertestillande medikament direkte i blodet.
Under
På operasjonsdagen køyrer vi deg til operasjonsstova. Der blir du lagt på ein benk og dekt over med sterile dukar, unntatt ved hovudet. Du vil vere vaken, og vi snakkar med deg og forklarer kva som skjer undervegs.
Hjartesviktpacemakeren blir vanlegvis lagt under kragebeinet på venstre side. Lege set lokalbedøving i området, skjer eit fem–sju cm langt snitt i huda og lagar ei lomme under huda som hjartesviktpacemakeren får plass i.
Via blodårer (vener) blir det lagt to eller tre leidningar ned til hjartet. Det blir brukt gjennomlysing med røntgen når legen skal plassere leidningane. Til slutt syr vi huda saman over hjartesviktpacemakeren og legg på ein kompresjonsbandasje.
Gjer det vondt?
Du vil få tilbod om roande medisin før operasjonen. Vi set lokalbedøving der vi skal gjere inngrepet. I tillegg vil du få smertestillande og roande medisin intravenøst ved behov.
Etter operasjonen
Når operasjonen er ferdig, blir du køyrt i seng til sengeposten. Vi måler blodtrykk og koplar i dei fleste tilfelle på ein liten boks, telemetri, for å overvake hjarterytmen din. Du må halde senga i fire–seks timar og unngå store bevegelsar med den venstre armen. Etter dette kan du stå opp, men ta det roleg. Vanlegvis får du ete og drikke med ein gong. Du vil få antibiotika for å førebygge infeksjon/betennelse. Nokre gonger tar vi røntgenbilde anten same kveld eller dagen etter for å sjå at leidningane ned til hjartet ligg rett.
Dei aller fleste pasientane reiser heim dagen etter operasjonen. Før heimreise justerer vi innstillingane på hjartesviktpacemakeren, slik at den passar best mogleg til deg. Vi fjernar kompresjonsbandasjen og sjekkar at såret ser fint ut.
Etter
Behandling med hjartesviktpacemaker fører for dei fleste til betring i funksjonsnivå med ein gong (ca. 70 %). Ved heimreise får du ei legesamtale med informasjon om resultat og vidare oppfølging og kontroll av pacemakeren. Du blir kalla inn til kontroll etter om lag to–seks veker. Kontrollane skjer anten ved det sjukehuset som har operert deg, eller ved det lokale sjukehuset ditt. Ta kontakt med lokalsjukehuset ditt dersom du ikkje mottar innkalling.
Aktivitet
Du skal bruke armen på operert side som normalt. Dette er viktig for at den ikkje skal stivne. Inntil såret har grodd (ca. 14 dagar), skal du ikkje overdrive høg armføring og ikkje gjere tunge løft eller bruke tung ryggsekk. Når såret har grodd, kan du leve normalt igjen. Du kan gjenoppta seksuell aktivitet. Vent med skigåing og styrketrening til minst seks veker etter operasjonen.
Normal fysisk anstrenging og trening er normalt gunstig for hjartet ditt. Så lenge du er i stand til det, vil regelmessig fysisk aktivitet i etterkant av operasjonen kunne redusere symptoma dine ytterlegare. Fysisk aktivitet må bli tilpassa den enkelte pasienten. Spør sjukepleiaren/legen som kontrollerer deg om dette.
Sting og bandasje
Dei fleste stinga forsvinn av seg sjølv og treng ikkje bli fjerna. Eventuelle sting/agraffar i operasjonsåret som ikkje forsvinn av seg sjølv, blir fjerna etter 14 dagar. Sjekk kva slags sting du har før heimreise.
Før heimreise får du ein liten bandasje over operasjonssåret. Denne bandasjen kan bli fjerna etter 14 dagar og skal ikkje bli skifta før dette. For at arret skal bli finast mogleg, kan du sette på ein tape / strips (silikontape er anbefalt) som held det saman i ytterlegare 14 dagar. Du bør også skjerme arret for direkte sollys dei første tre–seks månadene.
Hygiene
Du skal unngå å dusje / få vatn på operasjonsområdet dei første 14 dagane for å hindre infeksjon. Du kan dusje frå livet og ned. Du skal ikkje bade i badekar/basseng/sjø eller ta badstove dei første fire–seks vekene etter operasjonen.
Dersom du har fått CRT-D - se egen brosjyre «Å leve med hjertestarter».
Vær oppmerksom
Du skal alltid hugse å informere behandlande lege og anna helsepersonell om hjartesviktpacemakeren din, slik at dei kan ta forholdsreglar ved bruk av elektromedisinsk utstyr. MR-undersøking kan du berre ta om du har fått eit MR-kompatibelt system. Dei aller fleste tekniske hjelpemidla i heimen er ufarlege for hjartesviktpacemakeren din.
Mobiltelefon bør bli brukt og oppbevart minst 20–25 cm frå hjartesviktpacemakeren.
Mobiltelefonar vil ikkje skade hjartesviktpacemakeren din, men kan få den til å oppføre seg rart. I utlandet vil dei fleste sjukehus kunne kontrollere hjartesviktpacemakeren din. Sørg alltid for å ha med deg eit internasjonalt bevis (Norwegian Pacemaker Registry). Dette beviset får du frå sjukehuset. Det er trygt for pasientar med pacemaker å gå gjennom sikkerheitskontrollen på flyplassar, men det er mogleg at metallkanna på hjartesviktpacemakeren din kan utløyse alarmen. Om dette skulle hende, forklarer du sikkerheitsvakta at du har pacemaker, og viser fram det internasjonale beviset ditt. Dette er noko sikkerheitsvakta er vant med.
Biverknader og komplikasjonar
Operasjonssåret vil kunne vere litt ubehageleg mens det gror. Paracetamol vil som regel vere tilstrekkeleg som smertebehandling.